Roots Country School, Panchkula Celebrates Library Day

Panchkula, August 13 (Bureau)

Roots Country School, Panchkula (Haryana), celebrated 'Library Day' last Tuesday in the school's conference hall.

On this special occasion, the school management invited esteemed writers Mr. Jaswinder Singh Kainaur, Mr. Rajinder Singh Dhiman, and Mr. Gurman Saini as chief guests to share their literary journeys, creative inspirations, and insights on the role of libraries and literature in shaping society.

The program began with a warm welcome address by the Principal, Smt. Meenakshi Solomon, who invited several students to recite their poems. Following this, Shri J. S. Kainaur delivered an insightful lecture highlighting key milestones of his literary career, the history and importance of libraries, and the primary genres of literature. Emphasizing the vital connection between humans and books, Shri Kainaur stated that an individual's perspective remains incomplete without reading, and that cultivating a habit of reading expands one's storehouse of knowledge.

Tracing the history of India's public libraries, he noted that while institutions like the Calcutta Public Library (established in 1836) already existed, the Government of India launched a major initiative in 1891 by founding the Imperial Library in Calcutta. Originally an amalgamation of government secretariat libraries reserved for high-ranking officials, it was merged with the Calcutta Public Library and opened to the general public in 1903 to provide accessible knowledge. Following independence, the Imperial Library was renamed the National Library in 1948 and officially inaugurated for the nation on 1 February 1953 by Union Education Minister Maulana Abul Kalam Azad. This laid the foundation for the public library system across India, enabling citizens to borrow books through nominal membership fees.

Shri Kainaur also introduced the students to the fundamentals of literature (Sahit), describing it as the voice of the human soul and an unparalleled contributor to human civilization. Explaining that the word Sahit derives from a Sanskrit root meaning "collective welfare," he defined literature as the artistic expression of human experiences, emotions, and thoughts—a true mirror reflecting our past, present, and future. He outlined its two major divisions—Poetry and Prose—along with various sub-genres including the Song (Geet), Ghazal, Nazm, Rubai, Free Verse (Khulli Kavita), Epic (Mahakavya), Kissa, Short Story, Novel, Drama, One-Act Play (Ikangi), Essay (Nibandh), Travelogue (Safarnama), Autobiography, and Biography. He emphasized that literature is a constructive force for positive social change and that cultivating reading habits is essential to preserving cultural identity and building an enlightened society. He encouraged everyone to connect with books, noting that even if one does not become a writer, one can always be a lover of literature.

Additionally, Shri Rajinder Singh Dhiman shared insights from his literary journey and discussed his travelogue, The UK Journey: A Dream Trip to London & Edinburgh, while Shri Gurman Saini conducted a session on creative writing techniques for the participants. The lectures were followed by an interactive Q&A session, where the guests answered eager questions from the audience. The event was attended by students from Classes 3 to 9, teachers, staff members, and Ms. Ranjit Kaur Kainaur, with full videography arranged by the school management.

In her closing remarks, Principal Smt. Meenakshi Solomon expressed her heartfelt gratitude to the guest speakers, presented them with mementos, and highlighted how beneficial the event was for both students and staff. The event concluded with a formal vote of thanks.

--------------------

ਰੂਟਸ ਕੰਟਰੀ ਸਕੂਲ, ਪੰਚਕੂਲਾ ਨੇ ਮਨਾਇਆ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਿਵਸ

ਪੰਚਕੂਲਾ,13 ਅਗਸਤ (ਬਿਊਰੋ)

ਰੂਟਸ ਕੰਟਰੀ ਸਕੂਲ, ਪੰਚਕੂਲਾ (ਹਰਿਆਣਾ) ਨੇ ਬੀਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ 'ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਿਵਸ' ਮਨਾਇਆ। ਇਸ ਖਾਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਨਾਮਵਰ ਲੇਖਕਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਾਈਨੌਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰਮਨ ਸੈਣੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ, ਰਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਘੜਨ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰ ਸਕਣ।

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸੋਲੋਮਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿੱਘੇ ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਮੰਚ 'ਤੇ ਬੁਲਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀ ਜੇ. ਐੱਸ. ਕਾਈਨੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੜਾਵਾਂ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਮਹੱਤਵ, ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪਾਂ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਰਧਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਰਿਸ਼ਤੇ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਈਨੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਜਨਤਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਲਕੱਤਾ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ (1836 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ) ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1891 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕੀਤੀ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣੀ ਇਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ 1903 ਵਿੱਚ ਆਮ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੱਕ ਸਭ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੋ ਸਕੇ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1948 ਵਿੱਚ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ) ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1 ਫਰਵਰੀ 1953 ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਮੌਲਾਨਾ ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਦੁਆਰਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਮੂਲੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਫੀਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਏ।

ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਈਨੌਰ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਮਾਨਵੀ ਸਭਿਅਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ 'ਸਾਹਿਤ' ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਧਾਤੂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਮੂਹਿਕ ਭਲਾ", ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ—ਜੋ ਸਾਡੇ ਅਤੀਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ—ਕਾਵਿ (ਪੋਇਟਰੀ) ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ (ਪ੍ਰੋਜ਼)—ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ, ਗਜ਼ਲ, ਨਜ਼ਮ, ਰੁਬਾਈ, ਖੁੱਲੀ ਕਵਿਤਾ, ਮਹਾਕਾਵਿ, ਕਿੱਸਾ, ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ, ਨਾਵਲ, ਨਾਟਕ, ਇਕਾਂਗੀ, ਨਿਬੰਧ, ਸਫਰਨਾਮਾ, ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਇੱਕ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਲੇਖਕ ਨਹੀਂ ਵੀ ਬਣਦਾ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੀਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਹਿਤਕ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ, ਦ ਯੂ.ਕੇ. ਜਰਨੀ: ਅ ਡ੍ਰੀਮ ਟ੍ਰਿਪ ਟੂ ਲੰਡਨ ਐਂਡ ਐਡਿਨਬਰਗ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰਮਨ ਸੈਣੀ ਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਲਈ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਣੀ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ 3ਵੀਂ ਤੋਂ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਸਟਾਫ਼ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਰਣਜੀਤ ਕੌਰ ਕਾਈਨੌਰ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਸਮਾਪਤੀ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸੋਲੋਮਨ ਨੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦਾ ਤਹਿ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ (ਮੈਮੈਂਟੋ) ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੀ। ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਰਸਮੀ ਧੰਨਵਾਦੀ ਮਤੇ ਨਾਲ ਹੋਈ।